Obciążenie i Zastaw: Rozróżnianie i Egzekwowanie w Prawie Cypryjskim

Zastaw

Zastaw stanowi własnościowe zabezpieczenie wierzytelności i może być rozumiany jako forma zabezpieczenia mająca na celu zapewnienie, iż na przykład dług powstały w ramach umowy zostanie uregulowany.

Zastawy na udziałach w spółkach Cypryjskich są regulowane przez Cypryjskie Prawo Kontraktowe Rozdz. 149. W celu ustanowienia zastawu na udziałach spółki Cypryjskiej dokonuje się zawarcia umowy zastawu pomiędzy zastawcą, który jest prawowitym właścicielem udziałów będących przedmiotem zastawu, oraz zastawnikiem, który jest osobą prawną lub fizyczną wobec której zastaw na udziałach jest ustanowiony.

 

Wymagania formalne

W celu ustanowienia zastawu, posiadanie  w sposób rzeczywisty lub dorozumiany musi zostać przeniesione na zastawnika. Żeby takie zabezpieczenie własności było wiążące i obowiązujące, musi ono spełniać wszelkie wymagania formalne i zostać włączone do aktywów. Celem włączenia do aktywów jest udostępnienie praw rzeczowych dłużnika wierzycielowi. Jednakże, zastawnik nie posiada żadnych praw własności zastawionych udziałów do momentu niedotrzymania warunków umowy.

Zgodnie z przepisami Art. 138 (1) Cypryjskiego Prawa Kontraktowego, Rozdz. 149, wymagane jest, by umowa o ustanowienie zastawu była, pod rygorem nieważności, zawarta na piśmie i podpisana przez zastawcę w obecności przynajmniej dwóch kompetentnych świadków posiadających pełną zdolność do czynności prawnych, których dane osobowe zostaną potwierdzone odpowiednimi dokumentami.

Zakładając iż warunki wyznaczone przez przepisy Art. 138 (1) Cypryjskiego Prawa Kontraktowego, Rozdz. 149 zostały spełnione, zastaw na udziałach będzie uznany za ważny i obowiązujący jedynie pod warunkiem spełnienia dodatkowych wymagań formalnych wyznaczonych w Art. 138 (2) Cypryjskiego Prawa Kontraktowego, Rozdz. 149 dotyczących ustanawiania zastawów na udziałach:

 (a) Zawiadomienie o ustanowieniu zastawu na udziałach jest dostarczone spółce przez zastawnika, wraz z dowodem dokonania czynności – umowy zastawu, oraz

 (b)  Zarząd Spółki jest zobowiązany do wpisania do księgi udziałów ustanowienia zastawu na udziałach, których dotyczy zawiadomienie dostarczone spółce, oraz

 (c) Certyfikat wydany przez sekretarza spółki poświadczający ujawnienie zastawu na udziale i jego wpis do księgi udziałów spółki oraz na liście wspólników spółki powinny być dostarczone do zastawnika.

 

Egzekwowanie Zastawów

Powszechną praktyką stosowaną przy zawieraniu umów zastawniczych jest załączanie niedatowanych dokumentów pomocniczych, które muszą zostać podpisane i dostarczone do zastawnika przez spółkę bądź przez zastawcę, na przykład niedatowany  zatwierdzony dokument zbycia, niedatowany list rezygnacyjny itd.

Wymienione powyżej dokumenty będą stanowiły załącznik do umowy zastawniczej i będą obowiązywały wraz z umową zastawniczą od momentu jej egzekucji, oraz powinny być dostarczone do zastawnika w celu umożliwienia zastawnikowi realizacji zastawów w przypadku niewywiązania się zastawcy ze zobowiązań.

Umowa zastawnicza musi jednoznacznie wskazywać podstawy, w oparciu o które może zostać wykonana, na przykład co do okoliczności powstania i trwającego niewywiązywania się zastawcy ze zobowiązań. Niezwłoczna realizacja zastawu przez zastawnika ma miejsce poprzez wykonanie niedatowanych dokumentów, które zostały wcześniej dostarczone do zastawnika wraz z umową zastawniczą. Podsumowując, nie istnieje obowiązek otrzymania nakazu sądowego w celu uprawomocnienia umowy zastawniczej i umożliwienia zastawnikowi przejęcia zastawionych udziałów.

 

Obciążenie

Powszechną praktyką jest fakt, iż w wielu przypadkach ustanowienie zastawu na udziałach nakłada obciążenia względem zastawcy.

Obciążenie to stanowi zabezpieczenie roszczenia na przedmiocie zastawu, które oznacza iż wierzyciel (osoba przyjmująca zabezpieczenie) nie posiada prawa własności do zabezpieczonego przedmiotu zastawu będącego własnością dłużnika, jednakże w zamian daje mu prawo do żądania zaspokojenia roszczenia z tytułu zastawu, czyli wspomniane obciążenie przedmiotu zastawu. W przypadku niewywiązania się dłużnika z jego zobowiązań, osoba przyjmująca zabezpieczenie ma prawo do roszczenia prawa własności do przedmiotu zastawu i jego sprzedania w celu odzyskania środków w drodze sprzedaży.

 

Rejestracja

Obciążenia zyskują swoją moc prawną, kiedy zostają spełnione wszelkie wymagania formalne wobec wierzycieli i likwidatora. Wymagania te zostają spełnione wraz z ujawnieniem publicznym istnienia obciążenia.

Zgodnie z postanowieniami Cypryjskiego Prawa Spółek, Rodz. 113, Sekcja 90, rejestracja obciążenia musi być dokonana w Rejestrze Spółek Cypryjskich w ciągu 21 dni od powstania zabezpieczenia.

W przypadku gdy umowa ustanawiająca obciążenie jest egzekwowana poza granicami Republiki Cypru, takie obciążenie musi być zarejestrowane w Rejestrze Spółek w ciągu 42 dni od daty powstania zabezpieczenia. W przypadku przekroczenia ustanowionego przez Prawo limitu 42 dni, należy uzyskać nakaz sądowy wydłużający czas na złożenie aplikacji o rejestrację obciążenia w Rejestrze Spółek Cypryjskich.

Celem rejestracji obciążeń jest spełnienie wymagań formalnych zapewniających, iż obciążenia nie zostaną unieważnione wobec wierzyciela lub likwidatora.

Rejestracja zastawu na udziałach w Rejestrze Spółek Cypryjskich, w odniesieniu do udziałów posiadanych przez spółkę Cypryjską w innej spółce Cypryjskiej,  nie jest obowiązkowa. Jednakże, w celu zabezpieczenia zastawnika i jego roszczeń wobec ustanowionego obciążenia, zaleca się zarejestrowanie rzeczonego obciążenia w Rejestrze Spółek Cypryjskich.

Ponadto, odpowiednie poprawki muszą zostać dokonane w księgach wieczystych i rejestrze obciążeń spółki, której własność jest przedmiotem zastawu. Wpis taki musi zawierać krótki opis zastawionej własności, kwotę będącą przedmiotem zastawu, nazwiska osób upoważnionych do realizacji zastawu, a także umowę zastawniczą na podstawie której ustanowiono obciążenie.

 

Priorytet

Zgodnie z postanowieniami Cypryjskiego Prawa Spółek, Rozdz. 113, Sekcja 90, aby zastaw na udziale miał pierwszeństwo nad innym zastawem, szczegóły ustanowionego zastawu wraz z instrukcją w której obciążenie zostaje ustanowione muszą zostać złożone w Rejestrze Spółek Cypryjskich. Obciążenia i wszelkie inne prawa czy roszczenia wynikające z zastawu wobec likwidatora czy spółki zostaną traktowane jednakowo wraz z innymi niezarejestrowanymi obciążeniami czy niezabezpieczonymi roszczeniami.

Oznacza to, iż poprzedzające i zarejestrowane zabezpieczenia wierzytelności będą miały pierwszeństwo wobec innych zabezpieczeń wierzytelności ustanowionych później lub nie zarejestrowanych.

 

Wygaśnięcie Zastawu Udziałów i Obciążenia Udziałów

Zastaw na udziale wygasa, między innymi w poniższych przypadkach:

-          Kiedy zabezpieczona wierzytelność zdefiniowana w umowie zastawniczej zostaje spełniona i zastaw zostaje zwolniony;

-          Z upływem daty ważności zastawu;

-          Kiedy zastawnik decyduje się zrzec się swoich praw i postanawia nie realizować umowy zastawniczej i dostarcza pisemne powiadomienie zastawcy;

-          Kiedy zastawnik postanawia zrealizować zastaw ustanowiony umową zastawniczą.

 

Gdy zastaw wygasa, wszystkie dokumenty będące w posiadaniu zastawnika wynikające z umowy zastawniczej, muszą być zwrócone do zastawcy. Wszystkie obciążenia zarejestrowane w Rejestrze Spółek Cypryjskich oraz wpis poświadczający ujawnienie zastawu na udziale, muszą zostać anulowane poprzez dostarczenie odpowiedniego powiadomienia sekretarzowi spółki.